De Galgenwaard gaat op de schop, zie het ontwikkelingsplan. Dat voorziet o.a. in hoge woontorens rondom het stadion, goed voor 1.300 nieuwe woningen inclusief shortstay. De gemeente heeft in het plan ook twee nieuwe loopbruggen ingetekend over de Kromme Rijn die langs het stadion stroomt. Buurtbewoners en groenorganisaties zijn hier fel op tegen. Hun protest blijkt succesvol: de gemeenteraad stemde de bruggen weg.

Schade aan natuur en erfgoed
Buurtbewoners die zich verenigen in Stichting Krommerijnpark wijzen in een protestbrief op de verwachte ecologische schade op de zuidelijke oever, met name in het ecologisch beheerde Margrietenveld en Hof van Eden, de percelen waar de loopbruggen zouden moeten landen. Terwijl een onderzoeksrapport (nota bene in opdracht van de gemeente zelf) laat zien dat juist híer de grootste kansen liggen voor meer biodiversiteit in de hele Maarschalkerweerd. Daarnaast zijn er binnen een straal van honderd meter al twee overgangen. Waarom zoveel geld uitgeven – in financieel zware tijden – aan twee overbodige bruggen, met grote schade aan natuur en erfgoed (het eeuwenoude jaagpad) als gevolg?

In de raadsvergadering van 26 februari kreeg een oproep (amendement) van Maartje Vermeulen (GL-Pvda) om de bruggen uit de plannen te halen een ruime meerderheid. Het plan voor de bouw van nieuwe woontorens rondom het stadion werd overigens wél aangenomen.

De gemeente wil Galgenwaard opnieuw inrichten met meer woningen, kantoren en horeca rondom het stadion. De bouwplannen in het kort: het tankstation (BP) gaat weg. De afrit wordt vervolgens dichter langs de Waterlinieweg gelegd. Het oude Van Lanschotgebouw op de hoek van het stadion wordt gesloopt. En parkeren gaat ondergronds. Door deze ingrepen ontstaat ruimte voor nieuwe hoogbouw en een evenementenplein voor het stadion. Op de vier hoeken van het stadion komen woontorens met verschillende hoogtes (50 tot 90 meter). Het dichten van de hoeken levert extra zitplaatsen op in het stadion (capaciteit nu 24.000, straks 29.000). In totaal komen er 1.100 woningen bij plus 200 studio’s voor short stay (internationale) studenten.

Wordt Oost onbereikbaar?
De plannen betekenen ook fors meer verkeer (auto, vracht en fiets), met name op het Herculesplein en de kruising Stadionlaan aan de andere kant van de Waterlinieweg, de ‘toegangspoort’ van Oost. Deze verkeersstroom zwelt nog verder aan als later de 1.600 nieuwe woningen op de Archimedeslaan (Rijnsweerd) worden gerealiseerd, de nieuwe studentenflat High Five (1.000 kamers) op de Uithof de deuren opent en op de Koningsweg 450 flexunits komen. Daarbij presenteert kantorenpark Rijnsweerd een masterplan met o.a. 2.000 extra woningen. Ook die mensen willen via het Herculesplein richting stadscentrum of de oprit Waterlinieweg.

In een recente verkeersstudie worden de gevolgen onderzocht. De eindconclusie is netjes verwoord maar daarom niet minder onheilspellend: ‘In samenhang met andere gebiedsontwikkelingen en de autonome groei in Utrecht Oost ontstaat een bredere mobiliteitsopgave’. Vrij vertaald: we komen straks de wijk niet meer in of uit. Ook de wethouder gaf tijdens een debat over Galgenwaard aan zich grote zorgen te maken over de bereikbaarheid van Oost.

Twee bruggen te ver
Buurtbewoners en natuurliefhebbers hadden zorgen om twee geplande loopbruggen over de Kromme Rijn achter het stadion. Stichting Krommerijnpark wees in een protestbrief op de verwachte ecologische schade op de zuidelijke oever, met name in het Margrietenveld en Hof van Eden, de percelen waar de loopbruggen zouden moeten landen. Terwijl een onderzoeksrapport (nota bene in opdracht van de gemeente zelf) laat zien dat juist híer de grootste kansen liggen voor meer biodiversiteit in de hele Maarschalkerweerd. Uiteindelijk vond ook de gemeenteraad dit plan twee bruggen te ver.

Een historisch moment voor tegenstanders van verbreding van de A27. Op 27 januari 2026 stemde een meerderheid van de Tweede Kamer voor een motie om af te zien van de – peperdure – plannen van Rijkswaterstaat. Daarmee komt het alternatief in beeld van de regio Utrecht – gesteund door de verzamelde actievoerders – dat de doorstroming bevordert zónder dat er bomen in Amelisweerd gekapt hoeven te worden.

Alternatief voor bomenkap
Het rijk wil de A27 verbreden om de bereikbaarheid, leefbaarheid en economische ontwikkelingen in en rondom Utrecht te verbeteren. Dit zou echter de kap van honderden bomen in Amelisweerd betekenen. Na veel protesten heeft de Regio (stad Utrecht, provincie en omliggende gemeentes) de kans gekregen een alternatief uit te werken, het zogenoemde Alternatief Ring Utrecht (afgekort: ARU). Bekijk de presentatie met uitleg door adviseur Mobiliteit Marloes Brands.

Kort samengevat: in het ARU hoeft de A27 langs Amelisweerd (de ‘bak’) niet verbreed te worden door drie pakketten met alternatieve maatregelen:

1) Meer busbanen, P&R’s en regionale (snel)fietspaden, in combinatie met strenger parkeerbeleid in de stad en afspraken met werkgevers in de stad over werktijden. Zo zou het regionale verkeer op de snelweg (40% van het totaal, zo blijkt uit onderzoek) verleid kunnen worden meer met het OV en de (elektrische) fiets te reizen;

2) Het aantal rijstroken langs Amelisweerd (de ‘bak’) uitbreiden van 10 naar 12, in combinatie met lagere maximum snelheid van 80 km/u. Zie plaatje. Deze uitbreiding kan binnen de bestaande bak, omdat bij een lagere maximumsnelheid smallere rijstroken mogelijk zijn. Het totaaleffect is meer verkeer per uur over de weg;

3) Het verkeer beter spreiden rondom de stad o.a. door de noordelijk ringweg op te waarderen en reizigers meer route-informatie te geven.

Kostenbesparing
Alles bij elkaar zou het alternatieve ARU zo’n €1,5mrd kosten versus €2,2mrd voor het Rijksplan. Verschil zit in de enorme kosten van het verbreden van de bak, wat behalve de kap van honderden bomen, ook het slaan van 70 meter (!) diepe damwanden vergt. De kosten van een upgrade van de vereiste noordelijke ringweg is in het ARU nog niet meegenomen.

Kijk voor meer informatie, presentaties en alle achterliggende onderzoeken op de website van de provincie. Bekijk ook historische foto’s van de Slag om Amelisweerd in 1982.

De Albert Heijn op de Nachtegaalstraat wil uitbreiden, zo blijkt uit de aangevraagde vergunning. Ze wil het nu leegstaande Blokkerpand inlijven, waarmee haar winkeloppervlak de helft groter wordt. De voorpui krijgt een andere indeling met een garagedeur (helemaal links) voor de bevoorrading. De overdekte ruimte aan de straatkant blijft open. Onduidelijk is hoeveel fietsen er gestald kunnen worden in de nieuwe situatie. Dat is relevant, want een grotere winkel zal meer klanten en dus fietsen trekken.

Bewoners kunnen tot 12 december reageren per mail: bekendmakingen@utrecht.nl Vermeld het zaaknummer GU-Z2025-0027247 en je NAW-gegevens. Je kunt ook stukken opvragen zoals de aanvraag en de bouwtekeningen.

Bekijk plattegrond oude winkel (pdf).
Bekijk plattegrond nieuwe winkel (pdf)

Op de plek van de voormalige Hogeschool Lerarenopleiding in Rijnsweerd – waar tussen 2010 en 2019 tijdelijk studenten in de leegstaande schoolgebouwen woonden – verrijzen straks 1.600 nieuwe woningen. Goed nieuws voor iedereen die in Oost wil (blijven) wonen. Hoe zien de plannen eruit?

Geluidsprobleem zelf opgelost
Het project met de naam Archimedeskwartier ligt aan de Archimedeslaan, in de hoek waar de A27 en A28 elkaar kruisen. Een drukke en lawaaiige plek, lees ook het kritische interview met Jeroen de Hartog van de GGD over deze ‘ongezonde’ locatie. Zou de verbreding van de A27 doorgaan, dan kunnen extra hoge geluidsschermen de overlast van het voorbijrazende verkeer tot (wettelijk) aanvaardbare proporties terug brengen. Maar de landelijke politiek discussieert al jaren over de verbreding en de rechtszaken daarover slepen voort, waardoor dit project is vertraagd. Daarom heeft de projectontwikkelaar uiteindelijk gekozen voor een eigen oplossing: een boog van goed geïsoleerde flats die het binnenterrein afschermt en leefbaar maakt.

Autoluw en groen wonen
Het binnenterrein wordt groen en autovrij. Auto’s rijden langs de randen en parkeren in twee grote garages onder de flats. Het binnenterrein is voor spelen, verblijven en ontmoeten. Naast woningen komen er een supermarkt, zorgvoorzieningen en daghoreca. In de woningmix zitten onder meer 600 studentenkamers in de twee hoge woontorens aan de noordkant (links op het plaatje). Volgens planning start de sloop van de oude gebouwen in 2026. De oplevering zou dan in 2027 zijn. Dan valt ook de Oostkrant op de mat, hét bewijs dat je in Oost woont 🙂

Lees het verslag van de bewonersavond.
Meer info op www.archimedeskwartier.nl

De Universiteit Utrecht ziet af van de verkoop van haar locatie aan de Prins Hendriklaan, de oude Kromhoutkazerne. Goed nieuws voor University College Utrecht (UCU) én voor Koningsdag Oost.

Ingehaald door de realiteit
In 2019 maakte de universiteit bekend haar vastgoedportefeuille te willen verkleinen en het terrein met gebouwen te verkopen. Maar volgens UCU-directeur Sjoerd Bosgra hebben politieke en financiële ontwikkelingen dat plan ingehaald. “Het hoger onderwijs moet fors bezuinigen. Een nieuwe campus opbouwen past simpelweg niet meer binnen het budget. Bovendien is ons eigen kantinegebouw, de Dining Hall, in 2024 aangewezen als Jong Monument. En dan is er nog het feit dat de studentenwoningen eigendom zijn van woningcorporatie Lekstede Wonen, en dus niet van ons. Dat maakt verkoop lastig.”

Populair bij buitenlandse studenten
Terwijl andere opleidingen kampen met teruglopende interesse van internationale studenten en daardoor financiële zorgen hebben, blijft UCU aantrekkelijk. “We hadden lange tijd vijf aanmeldingen per studieplek; nu zijn dat er nog steeds vier,” legt Bosgra uit. “Utrecht is dus onverminderd populair. We zijn de oudste bacheloropleiding in zijn soort in Nederland en bieden het breedste studieprogramma. Maar wat vooral aanspreekt is deze prachtige, historische campus midden in Utrecht Oost. Studenten en oud-studenten spreken er met trots over. En dat ze het oerhollandse Kingsday letterlijk in hun voortuin meemaken, vinden ze – net als wij – geweldig.”

Investeren in de toekomst
De universiteit geeft wél aan dat ze deze locatie intensiever wil gaan gebruiken. Geen probleem, volgens Bosgra. “Die ruimte is er. En het biedt ook mogelijkheden om weer te investeren in duurzaamheid en kwaliteit van onze gebouwen en faciliteiten, want dat werd door alle onzekerheid vertraagd. Wij en onze studenten en medewerkers kijken dan ook met vertrouwen naar de toekomst.”

University College Utrecht
Op de campus aan de Prins Hendriklaan studeren 750 studenten uit binnen- en buitenland. University College Utrecht werd in 1998 opgericht als eerste bacheloropleiding naar Angelsaksisch model in Nederland. Studenten wonen verplicht op de campus in de eerste twee jaar; in het derde jaar mogen ze ook een plek elders in de wijk zoeken. De campus biedt daarnaast faciliteiten voor sport, cultuur en ontmoeting.

“Het gaat nu écht gebeuren!” Wethouder Eelco Eerenberg sprak de woorden met grote nadruk om iedereen die aanwezig was bij de start van de nieuwbouw van de Internationale School Utrecht (ISU) gerust te stellen. Niet gek, want er is twaalf jaar gezocht naar een plek voor de snelgroeiende onderwijsinstelling. “Het Utrecht Science Park is natuurlijk wel de perfecte plek”, zo voegde een verheugde schooldirecteur Marieke Folkers er aan toe. In de loop van 2027 verwacht de ISU de tijdelijke locatie in Papendorp te kunnen verlaten.

Snelgroeiende school
De ISU is opgericht in 2012 en begon met 54 leerlingen aan de Notebomenlaan in Oost. Inmiddels geeft ze les aan 1.200 leerlingen in de leeftijd van 4-18 jaar, met ruim 60 nationaliteiten. Kinderen van buitenlandse ouders, of Nederlandse kinderen die met hun familie (tijdelijk) terugkeren uit het buitenland, krijgen hier passend, Engelstalig onderwijs. Zo kunnen ze van land en school wisselen zonder een leerachterstand op te lopen.

Les op het dak
Het nieuwe gebouw komt naast het nieuwe, kolossale RIVM-gebouw aan de buitenrand van het Science Park. “Onze school biedt behalve een onderwijsprogramma ook ruimte voor ontmoeting, belangrijk voor kinderen én ouders die hier tijdelijk verblijven”, vertelt Marieke. “Daarom organiseren we geregeld activiteiten en zoeken we verbinding met sportclubs, zwembad en culturele instellingen in de buurt. Bijzonder van het nieuwe gebouw zijn de dakterrassen waar we ook buitenles gaan geven. Met uitzicht op landgoed Rhijnauwen, hoe mooi is dat?”

Meer info over ISU: www.isutrecht.nl

De tien vaste bewoners van het kraakpand aan de Burgemeester Reigerstraat noemen zich Huize Pluk, een link naar het beroemde kinderboek Pluk van de Petteflet van Annie M.G. Schmidt. En net als in de Petteflet zoemt het in Huize Pluk van de activiteiten, ook voor de buurt. Je kunt er workshops volgen, films kijken, theater maken, meedoen aan jamsessies, gedichten maken en knutselen.

Met dank aan de buren
De buurt samenbrengen en inspireren is een doel van Huize Pluk, zo vertelt Mus, een van de tien huisgenoten. “Net als Pluk van de Petteflet waren we op zoek naar woonruimte, en dat is hier gelukt. Maar we willen ook dat dit een plek van creativiteit en ontmoeting wordt, waar bezoekers met een open blik naar de wereld en elkaar leren kijken. Al onze workshops, optredens, events en rondleidingen zijn daarop gericht. En ja, het pand ziet er aan de buitenkant niet superstrak uit, maar we werken hard en het gaat er van binnen echt leuk uitzien! We krijgen daarbij veel hulp van buren. Zo geven ze ons bijvoorbeeld elektra, water en de mogelijkheid om te douchen. Hartverwarmend! We willen de buurt daar graag voor bedanken.”

Samen dingen maken
Ook creatieve buurtbewoners die zelf workshops en events willen organiseren ontvangt Huize Pluk met open armen. “We hebben zoveel verschillende ruimtes, alles kan hier”, vervolgt Mus enthousiast. “In onze stad zijn ruimtes schaars en kosten vaak veel geld. Dat is een grote drempel voor wie creatief bezig wil zijn of iets wil organiseren. Wij bieden graag een alternatief door spullen, ruimte, ideeën en talenten met elkaar en de buurt te delen. Daarom is iedereen hier welkom! Volg Huize Puk op instagram @pluk_utrecht voor aankondigingen. Via collectief.pluk@protonmail.com kun je ons bereiken. En aanbellen kan altijd!”

Beluister ook de podcast met de bewoners van Huize Pluk.

Achtergrond
Waarom staan deze panden al tien jaar leeg? De eigenaar wil er 12 appartementen realiseren met op de begane grond winkelruimte en daaronder een parkeergarage. Hij heeft ook het achtergelegen pand Wagendwarsstraat 48 aangekocht om die te slopen voor een inrit naar de parkeergarage. Echter hebben eigenaar en gemeente een conflict gekregen over de geplande garage met uitrit. In 2020 stelde de rechter de gemeente in het gelijk om een vergunning te weigeren. Bemiddeling door wijkraad, naburige winkeliers, collega projectontwikkelaars, vrienden en bekenden heeft niks uitgehaald, de zaak zit muurvast.

In de periode 2018-2019 is het conflict ook uitgebreid besproken in de gemeenteraad, zie de raadsbrief en antwoorden op schriftelijke vragen.

Kraken is sinds 2010 strafbaar. Krakers kunnen op heterdaad betrapt worden en vervolgens door de politie worden uitgezet. Maar als krakers in een leegstaand pand langere tijd onopgemerkt verblijven (in de praktijk enkele nachten) krijgen ze volgens het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens woonrecht, ook wel huisvrede genoemd. Dit woonrecht gaat boven het eigendomsrecht, totdat de rechter vaststelt dat de eigenaar concrete plannen (goedgekeurde vergunningen plus een getekend contract met een aannemer) heeft om te gaan (ver)bouwen. Enig andere aanleidingen tot ontruiming zijn ernstige schade aan het pand, een onveilige situatie (knoeien met elektra) of overlast voor de buurt.

Het leegstaande schoolgebouw aan de Rubenslaan krijgt een nieuwe huurder, het Kromme Rijn College dat even verderop haar hoofdlocatie heeft. Zij gaat het kenmerkende jaren 50 pand duurzaam opknappen en gereedmaken voor haar prikkelarme onderwijs. De verbouwing start in mei 2025, zie wijkbericht. Bekijk ook het ontwerp met uitleg van de Utrechtse architect EVA.

Buurtprotest tegen sloop
Het pand is eind jaren 50 gebouwd voor ULO (Uitgebreid Lager Onderwijs) voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen. Nadien hebben hier meerdere onderwijsvormen gezeten. De afgelopen 15 jaar stond het inmiddels lege schoolgebouw echter te verpieteren. Buurtbewoners werkten plannen uit om er woningen in te maken, maar de gemeente hield vast aan de onderwijsbestemming. Toen de wethouder in 2020 zelfs sloopplannen ontvouwde, richtten bewoners het Actiecomité Rubenslaan op ter behoud van dit beeldbepalende erfgoed. Met succes, want in 2021 werden de sloopplannen ingetrokken.

Meer informatie over deze typische naoorlogse Krommerijnwijk vind je in het lezenswaardige rapport uit 2006 gemaakt in opdracht van de Afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht.

Prikkelvrij onderwijs
Het Kromme Rijn College heeft haar hoofdgebouw aan de Kranenburgerweg 20 op een steenworp afstand van deze locatie. Ze biedt onderwijs en ondersteuning aan kinderen die extra aandacht en specialistische begeleiding behoeven. Aan de Rubenslaan wil ze haar i-LaB! concept vestigen dat nu tijdelijk op de Ramsesdreef zit. Deze onderwijsvorm biedt kinderen (vanaf groep 8) extra rust, ruimte en regelmaat in speciale prikkelvrije zones. Van daaruit kunnen leerlingen doorstromen naar regulier voortgezet onderwijs.