Op het Van Alphenplein in Oudwijk staat sinds kort een minibieb, geheel ontworpen in de stijl van Gerrit Rietveld. Het is een verjaardagscadeau voor Elise van de Putte, bedacht en gebouwd door partner Anthonie Meijers. Na overleg met de buurt en de gemeente kreeg het boekenkastje een mooie plek onder de bomen van het plein.

Buurtgevoel
“Ik wilde graag een minibieb, zodat we boeken kunnen delen”, vertelt Elise, bewoner van de Haagstraat. “Zo’n kastje draagt bij aan buurtgevoel: mensen ontmoeten elkaar, maken even een praatje. Je wisselt hier niet alleen boeken, maar ook de laatste nieuwtjes uit. En op het bankje ernaast kun je rustig lezen.” De komst van de minibieb is afgestemd met de buurt. “Op mijn vragenlijst kreeg ik bijna honderd reacties terug, zo leuk! De meeste waren positief, zie het eindverslag dat ik heb gemaakt. Zelfs de kritische opmerkingen waren waardevol, omdat ik goede suggesties kreeg voor de locatie en het beheer. Ik ga er dan ook voor zorgen dat de minibieb geordend en schoon blijft.”

Een waar kunstwerk
Anthonie, hoogleraar filosofie, maar ook een bekwaam meubelmaker, maakte van het boekenkastje een waar kunstwerk. “Ik ben een liefhebber van Rietveld. Daarom koos ik voor strakke lijnen, veel licht en primaire kleuren. Inclusief een sedumdak, dat nu al bloeit, tot vreugde van de bijen en vogels. De twee staptegels – ook in kleuren van De Stijl – zijn een spontane actie van een buurtgenoot. Slim bedacht, want bij nat weer krijg je nu geen vieze schoenen als je aan het rondneuzen bent. Kinderen kunnen er goed bij, dus hopelijk wordt het een minibieb voor jong en oud.”

Een nieuwe minibieb in Oost, nummer 35 alweer! Hij staat fier op het hek bij de ingang van De Wilg. Je kunt er gratis boeken lenen én afgeven. Zo krijgen boeken een tweede leven. Het is een bijzonder boekenkastje, want het toont slechts een klein deel van de collectie. Binnen in Café Mint staan namelijk in twee grote kasten nog eens 500 titels! Constance zorgt als vrijwilliger dat de schappen gevuld zijn, ingedeeld in categorieën. “We hebben boeken voor alle leeftijden: kinder- en jeugdboeken, thrillers, naslagwerken en literatuur. Een grote collectie, die geregeld wordt aangevuld. Iedereen mag boeken meenemen, gratis, zelfs terugbrengen is niet verplicht. Gewoon lekker lezen, daar gaat het om!”

Bekijk de plattegrond met alle 35 minibiebs in Oost.

Over De Wilg
‘Bij ons kan iedereen zichzelf zijn’ luidt de slogan van De Wilg. Het ontmoetingscentrum voor mensen met een licht verstandelijke beperking staat bekend om haar gastvrijheid. Iedereen die in de buurt woont is welkom om mee te doen aan activiteiten, of om gewoon een kopje koffie te drinken in het Café Mint. Het monumentale pand, in 1917 gebouwd voor de Wilhelminaschool naar een ontwerp van stadsarchitect Loeb, is met al haar prachtige details zelf al een bezoekje waard.

In de Parkstraat hangt een nieuwe minibieb. ‘Alleen voor kinderboeken!’ staat erop. Het kastje hangt aan een garagedeur die eigendom is van advocatenkantoor Wijn & Stael met hoofdingang aan de Maliesingel 20. De minibieb past in het streven van de advocaten en medewerkers om bij te dragen aan de taalontwikkeling van kinderen.

Taal kan conflicten voorkomen
“Ons kantoor bestaat meer dan 75 jaar en telt meer dan 70 advocaten en medewerkers”, vertelt advocaat Bram Schrijver, mede-initiatiefnemer van de minibieb. “We staan midden in de maatschappij en willen daar ook aan bijdragen. Een van onze speerpunten is taalontwikkeling en leesvaardigheid, met name bij kinderen. Als jurist weten we als geen ander dat iets goed kunnen uitleggen en beargumenteren conflicten kan voorkomen. Daarom lezen onze medewerkers voor op scholen, werkten we tijdens Utrecht 900 Jaar mee aan het Utrechtse kinderboek Spoken van het Stadshuis en organiseren we oefenrechtbanken waar kinderen spelenderwijs leren hoe hoor en wederhoor werkt in ons land. Deze minibieb is een leuke aanvulling. Onze medewerkers doneren geregeld, maar uiteraard is iedereen welkom om kinderboeken te pakken of neer te leggen in deze minibieb.”

Bekijk hier alle minibiebs in Oost.

Een minibieb met zelfs pianoboeken, dat is pas een vrolijke noot! Het mooi beschilderde kastje staat op de speelplek in de Schelpstraat. Buurtbewoner Rosa heeft het via marktplaats op de kop getikt. Ze hoopt dat dit het begin is van een opknapbeurt voor de speelplek. “Ons zoontje Sammy is twee jaar oud, en er wonen nu steeds meer gezinnen met jonge kinderen hier. We willen graag dat ze hier lekker buiten kunnen spelen, zo dicht bij huis. Het is nu een vergeten hoekje, met hoog onkruid en een onverzorgde uitstraling. Als we het opknappen en opvrolijken, kan het een geweldige ontmoetingsplek worden. Daar wil ik samen met onze buren graag aan werken. Laat deze minibieb het begin zijn!”

Boek erin, boek eruit
Rosa woont al zeven jaar in de Schelpstraat, en daarvoor woonde ze in de Bloemstraat. Zij en haar man Salvatore komen uit Italië, en daar ligt eigenlijk de oorsprong van de minibieb. “We gingen hier in Utrecht veel kleiner wonen. Om ruimte te maken hebben we toen veel spullen en boeken weggedaan. Maar we lezen graag, en een e-reader blijkt toch niet hetzelfde. Dus hebben we onlangs afgesproken: een nieuw boek kopen mag weer, máár … dan moet er ook een weg. En toen dacht ik aan een minibieb! Er staan zoveel vrolijke minibiebs in Oost, het lijkt me leuk om ook hier via zo’n kastje boeken te delen met de buurt. Ik wil er ook kleine kinderspulletjes bij leggen, dat past goed bij deze kinderspeelplek. En bladmuziek voor kinderen die muziek willen maken.”

Elke minibieb heeft zijn eigen verhaal. Dat geldt ook voor de nieuwe minibieb op de hoek van de Bankstraat en de Baanstraat in Oudwijk. Deze opvallend grote witte kast is gevuld met spannende boeken en detectives van auteurs als Robert Ludlum, Frederick Forsyth, Dan Brown, Tom Clancy en Saskia Noort. Eigenaar Ralph is een groot liefhebber van thrillers.

“Ik lees graag thrillers en had er nog genoeg liggen om deze kast te vullen,” vertelt Ralph. “De grote kast is een erfstuk van mijn onlangs overleden moeder, die 87 jaar is geworden. Het is haar oude servieskast en het deel waar het glaswerk in stond, leek me perfect om tweedehands boeken in aan te bieden. Ik heb er net zelf een boek uitgehaald, ‘Angst voor de Nacht’ van Jeffery Deaver. Handig, toch? Mijn buren zijn ook enthousiast, zowel om te lezen als om boeken te doneren. We hebben zelfs gepraat over het ruilen van spullen via de kast, zoals etenswaren. De kast is er groot genoeg voor.”

Ralph werkt als kok bij restaurant ZiZo aan de Oude Gracht. “Misschien ga ik kleine recepten in de boeken verstoppen, bijvoorbeeld van Indonesische gerechten. Dat maakt de minibieb extra spannend!”

Bekijk deze en 25 andere openbare minibiebs in Oost in ons overzicht.

De meest betoverende minibieb in Oost hangt in de Msgr van de Weteringstraat. Hier is de Boze Heks de baas, oeioeioei! Het kastje staat vol kinderboeken, waaronder de magische heksenboeken van schrijfster Hanna Kraan (1946-2011). Zij schreef over een altijd mopperende heks die vervolgens met haar toverspreuken de boel in het bos in de war schopt. Tot wanhoop van de bosbewoners als de haas, de merel, de eigenwijze egel en de uil die zo mooi kan dichten.

Ode aan tante Hanna
Bewoner Jens Kraan beheert de minibieb. Het is een ode aan zijn beroemde tante. “Zij woonde in haar studententijd op de Willem Barentzstraat, hier niet zo ver vandaan. Ik ontferm me als hobby over de literaire nalatenschap van de Boze Heks. Elke week leg ik een aantal (gratis) heksenboeken in het kastje. Zo hoop ik dat kinderen lekker gaan lezen. Om de verhalen van de heks en de bosbewoners te laten voortleven, ligt sinds deze week ook een verzamelbundel De Grote Boze Heks bij de boekhandels. Daarin staan alle heksenverhalen die mijn tante ooit geschreven heeft, bij elkaar zo’n 80.”

Zwerfboeken
“Deze minibieb is aangesloten bij de stichting Kinderzwerfboek die kinderboeken wil laten reizen. Hoe dat werkt? Je vraagt via hun website een ‘Neem me mee’ sticker aan en plakt deze op de kaft van een uitgelezen boek. Dat leg je vervolgens in een aangesloten minibieb, ook wel station genoemd, en jouw boek begint aan een avontuurlijke reis door het hele land. Met een speciale zwerfcode kan je het oude boek volgen. Een mooi initiatief om nog meer kinderen aan het lezen te krijgen!”

Robbin Reijnen liep als student Sociale Geografie (hoe werkt de maatschappij?) elke avond een rondje door de buurt en keek gefascineerd naar al die boekenkasten van zijn buren. “Ik vroeg me af hoe ik toegang kon krijgen tot al die bijzondere boeken. Zou ik ze kunnen lenen en lezen?”

Virtuele minibieb
De jonge ondernemer beheert ook de gele minibieb aan de Stadhouderslaan, het delen van boeken houdt hem duidelijk bezig. “Voor die overvolle boekenkasten in de straat heb ik een paar jaar geleden een app gemaakt met de naam Bksy (spreek uit: boeksie). Daarmee scan je heel simpel met je smartphone de titels in je boekenkast, zodat anderen kunnen zien wat je aan leesvoer te bieden hebt. Vervolgens kun je ze uitlenen aan wie ze maar lezen wil. Zo bouwen alle app-gebruikers samen één grote virtuele minibieb.”

Deel-economie
Wie een boek wil lenen kijkt in de app, zoekt contact met de boekeigenaar en maakt een afspraak om het boek op te halen. En brengt het na het het lezen uiteraard weer terug. “De app sluit aan op de deel-economie, want boeken staan niet langer jarenlang ongebruikt in de boekenkast te verstoffen. Deze manier van boeken delen leidt ook tot leuke contacten tussen buurtgenoten, dikwijls jonge leners en oudere uitleners.”

Controle via de app
In de app kun je bijhouden aan wie en wanneer je een boek hebt uitgeleend, zodat je een reminder kunt sturen. “Boeken raken minder snel kwijt of uit zicht. In de app kun je ook besloten groepen aanmaken met (lees)vrienden, familie, buren, medestudenten of kennissen van schoolplein of sportclub om onderling boeken uit te wisselen. Dat is nog overzichtelijker en persoonlijker.”