75 jaar vrijheid

Op 7 mei 1945, 75 jaar geleden, reden de Britse 49ste West Riding Infanteriedivisie en de Canadese 146ste Infanteriebrigade als bevrijders via de Biltstraat de stad binnen. In Oost begon de bevrijding van Utrecht! Daarmee kwam een einde aan vijf jaar bezetting. In onze wijk, met name op de Maliebaan en rond het Wilhelminapark was de bezetter in de oorlogsjaren nadrukkelijk aanwezig met meerdere hoofdkwartieren van de nazi’s en NSB. Ondanks deze grauwsluier (of juist daarom) bloeide in Oost ook het vaderlandse verzet. Veel informatie over het oorlogsverleden in Oost vind je op de website Aan de Maliebaan naar het gelijknamige boek van journalist Ad van Liempt. Maar bekijk vooral onderstaande documentaires over het Maliebaanstation, de commandobunker in het Wilhelminapark, de Maliebaan, kinderopvang Kindjeshaven en het studentenverzet.

Documentaire ‘Bezetting in Oost 1940-1945’
Het Wilhelminapark (destijds tijdelijk omgedoopt tot Nassaupark) was toneel van de Duitse bezetting met een hoofdrol voor de duistere commandobunker die uitkijkt op de Burgemeester Reigerstraat.

Documentaire ‘Het drama bij het Rosarium’ (RTVU)
Vlak voordat de Canadese bevrijders Utrecht via de Berekuil binnenreden, worden op 7 mei 1945 tien leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) in de buurt van het Rosarium vermoord.

Documentaire ‘Achter de Maliebaan’ (RTVU)
De Maliebaan huisvestte in de oorlog vele hoofdkwartieren van de bezetter en de NSB, maar bleek ook een ‘broeinest’ van vaderlandse verzet. Het kwade en het goede waren in Oost elkaars buren.

Documentaire ‘Omdat hun hart sprak’
In 1940 richtte rechtenstudent Trui van Lier aan de Prins Hendriklaan nr 4 de créche ‘Kindjeshaven’ op waarmee ze meer dan 150 joodse baby’s en peuters uit de handen van de nazi’s wist te houden.

Documentaire over Anton Mussert (RTVU)
Buurtgenoot Maarten van Rossem vertelt over de rol die NSB voorman Anton Mussert, die om de hoek van het Wilhelminapark woonde, speelde in de oorlog.

Maliebaan Monologen
Theatergroep Aluin maakte een serie monologen over de Maliebaan, zoals deze over aartsbisschop Jan de Jong die vanuit zijn statige paleis op nr 40 weigerde mee te werken met de bezetter.

Documentaire over Joodse deportaties (RTVU)
Maarten van Rossem over de ruim 1200 Joden die veelal via het Maliebaanstation (nu Spoorwegmuseum) zijn afgevoerd. Hij staat ook stil bij het Joods Monument aan de Johan van Oldenbarneveltlaan.

Documentaire over student Frits Jordens (RTVU)
Frits Jordens was lid van het Utrechtse studentenverzet. Via het Kindercomité bracht hij Joodse kinderen onder bij pleeggezinnen. Daarnaast was hij betrokken bij vele verzetsacties.