De oude vrouwengevangenis met diverse dienstwoningen aan de Gansstraat is gebouwd in 1897. In de oorlogsjaren 40-45 functioneerde het als Kriegswehrgefängnis waar o.a. verzetsvrouw Truus van Lier werd verhoord na haar arrestatie. De Duitsers breidden uit met een lange houten barak aan de kant van de Kromme Rijn.

De Utrechtse School
In 1949 betrok het Rijksobservatorium voor Criminele Geestesgestoorden een deel van de gebouwen. Het was een vernieuwing van het gevangeniswezen. Er werd behalve naar het delict, ook naar de persoonlijkheid van de verdachte gekeken. De zogenaamde Utrechtse School. Zo’n 50 patiënten konden gedurende zes weken geobserveerd worden. De forensisch psychiater Pieter Baan (1912-1975) had de medische leiding van de observatiekliniek.

Bekende initialen
In 1978 breidde de kliniek uit met betonnen nieuwbouw en kreeg de kliniek formeel de naam van de overleden grondlegger: Pieter Baancentrum. Mohammed B., Volkert van der G. en Lucia de B. zijn bekende ‘initialen’ die hier zijn onderzocht. In hoeverre waren ze toerekeningsvatbaar ten tijden van hun daden? Een rechter kan de uitkomsten vervolgens meewegen bij de straf. In 2018 verhuisde het centrum naar Almere.

Tijdens het Cultuurhistorisch Café van vrijdag 24 april vertelt oud-medewerker en buurtgenoot Bettie Miltenburg over de dagelijkse praktijk van destijds. Hoe was het om daar te werken? Wat was de filosofie van het centrum?

Vrijdag 24 april 16:30 uur (inloop 16:15)
Toegang gratis (bar open na afloop)
Locatie: De Wilg (Mecklenburglaan 3-5)
Organisatie: Oost Voor Elkaar

Het maandelijkse Cultuurhistorische Café wordt elke laatste vrijdag van de maand georganiseerd door de wijkcoöperatie Oost Voor Elkaar in ontmoetingscentrum De Wilg. Een prachtige locatie, want dit voormalige schoolpand, gebouwd in Amsterdamse Stijl, heeft zélf een spraakmakende historie.