Auteursarchief: admin

De levensader van Oost

Sinds 2018 organiseren we samen met de stadsgidsen van ‘t Gilde rondleidingen door onze wijk. De animo is doorgaans groot, daarom zijn we blij dat we na een lange corona-break de draad weer kunnen oppakken: elke nieuwe editie van de Oostkrant ook een nieuwe rondleiding door een van de buurten in Oost!

Groentetuin
Het afgelopen weekend namen de gidsen Geert en Ulli ons mee langs de Minstroom in Abstede. Tot ver in de 19de eeuw was het vruchtbare land rondom de Zonstraat en Abstederdijk voornamelijk hoveniersgebied, de groentetuin van de (ommuurde) stad. Stadsuitbreiding en de opkomst van de industrie veranderde het idyllische landschap in een levendige woon- en werkwijk. De sporen van de hoveniers en oude industrie zijn nog altijd te zien in de voormalige boerderijen, straatnamen en – uiteraard – de oude volkstuinen langs de Oosterspoorbaan.

Katholiek bolwerk
Abstede was eeuwenlang een katholiek bolwerk. Zo verhaalden de gidsen over de meisjes van het Hieronymushuis die onder gejoel van de jongens van de Abstederijk door de nonnen naar de katholieke meisjesschool begeleid werden. En wist je dat in de huisjes aan de Piet Heinstraat alleen getrouwde stellen mochten wonen, mits ze ook trouw de Aloysiuskerk bezochten? Woningbeleid met God’s gratie.

Huisjesmelkers
Al wandelend is ook goed te zien hoe ruim een eeuw geleden speculanten en huisjesmelkers in het wildeweg lapjes grond van tuinders kochten om woningen te bouwen, met als gevolg een lappendeken van hofjes en doodlopende straatjes in Oost. De verschillende particuliere woningbouwverenigingen verderop in de Schildersbuurt zoals BANS, Elck Wat Wils en de Utrechtse waren daarop een reactie, want middenstanders, onderwijspersoneel en spoorwegbeambten die al dat gespeculeer zat waren, grepen de nieuwe woningwet (1901) aan om woningen te bouwen in eigen beheer. Oost was (en is) een wijk van eigen initiatief!

Ook deelnemen?
Wil je ook deelnemen aan deze rondleidingen door Oost? Aankondigingen staan in de Oostkrant die 4x per jaar verschijnt. Meer details vind je op onze webpagina rondleidingen.

Foto: stadsgids Geert bij de door Gerrit Rietveld in 1928 ontworpen chauffeurswoning aan de Waldeck Pyrmontkade 20, met uitzicht op de Minstroom.


SPONtane vrijmarkt in Oudwijk

Zondag 12 september is het groot feest rondom het Van Alphenplein in Oudwijk-Noord. Het straatcomité pakt deze keer ‘S.P.O.N.-taan’ uit met een vol programma. Centraal staat de gezellige SuperBuurtMarkt, een vrijmarkt in de straatjes waar bewoners hun (tweedehands) spullen verkopen. Alles tussen kunst, kitsch en huisvlijt gaat in de aanbieding. Laat je verrassen!

Jubileumboek in de aanbieding
De historie van S.P.O.N. (Straatplezier Oudwijk-Noord) en het oude buurtje dat gebouwd is op de gewijde grond van het voormalige klooster Oudwijk, staat in geuren en kleuren beschreven in ons jubileumboek ‘Tien Jaar Oostkrant’. We zijn vereerd dat we als Oostkrant op de vrijmarkt mogen staan en dragen graag bij aan het straatplezier. Daarom zondag een speciale aanbieding van ons jubileumboek: €4,95 in plaats van €7,95. Bezoek onze kraam in de Kersstraat.

Klapstoelconcert
De dag sluit om 15:00 uur muzikaal af met een klapstoelconcert (breng je eigen stoel mee) met een optreden van het Paleiskoor. Toegang is gratis, wel gaat na afloop de pet rond voor een vrijwillige bijdrage voor de optredende artiesten.

Straatfeest Oudwijk-Noord zondag 12 september
Vrijmarkt 10:00 – 14:00 uur
Klapstoelconcert 15:00 – 16:00 uur
Locatie: Van Alphenplein (Oudwijk-Noord)
Meer info: www.oudwijk-noord.nl

Attentie voor schrijver C.C.S. Crone

‘en hoe verder hij ging, des te langer was zijn terugweg’, zo staat te lezen bij de ingang van het Centraal Station (jaarbeurszijde). Frequente treinreizigers kunnen deze bekende regel van de Utrechtse schrijver C.C.S. Crone (1914-1951) wel dromen. Het is een citaat uit zijn boek ‘Het Feestelijk Leven’ uit 1939. Vandaag onthulde zijn jongste kleinzoon Daan een attentiesteen op de stoep voor de Van de Duijnstraat 2 (achter de Burgemeester Reigerstraat in Oudwijk), waar de schrijver tussen 1929 en 1943 met zijn ouders en tien broers en zussen woonde.

Bonifant
De Utrechter Crone kwam weliswaar ter wereld in de binnenstad (voor zijn geboortehuis aan het Oudkerhof ligt een steen met ‘Utrecht, stad van zachte idioten, ik werd er zelf geboren’), maar de schrijver Crone werd geboren op een zolderkamer in Oost. Als leerling van het gymnasium van het Bonifatius College (destijds als lyceum nog gevestigd aan de Kromme Nieuwegracht) schreef hij geregeld in de schoolkrant. Hij verliet de school zonder diploma om zich te wijden aan het schrijverschap. In 1936 publiceerde hij de novelle ‘Gymnasium & Liefde’ over het leven op en rond de school.

Straatbeeld
Crone was een fervent wandelaar. Hij slenterde dagelijks door de stad, observeerde het dagelijkse leven en schreef daarover. De Carmiggelt van Utrecht. In zijn novelle ‘Muziek over water’ uit 1940 komen veel namen voor van straten, stegen, parken en plantsoenen in Oost. Utrecht was vóór de oorlog een andere stad dan nu, maar het straatbeeld dat hij beschrijft kun je als bewoner van Oost met enige fantasie voor de geest halen. Ze liepen naar het Wilhelminapark. Daar sproeide de fontijn. De zon gaf aan de druppeltjes de kleuren van de regenboog. (Citaat uit Muziek over het water, 1940).

Eeuwig leven
Zijn oeuvre bleef uiteindelijk beperkt, hij overleed vrij plots aan kinderverlamming, slechts 36 jaar oud. Gelukkig blijft zijn werk, zoals hij dat zelf kort voor zijn dood al voorzag, levend in meerdere citaten en dichtregels op de gevels van de stad. De attentiesteen heeft behalve een korte biografie, ook een QR-code naar een informatiepagina.

Met dank aan Crone-kenner (en buurtgenoot) Marijke van Dorst. Zij selecteerde niet eerder gepubliceerde teksten van Crone uit met name de oude Boni schoolkranten die als boekje met de titel ‘Alweer regen’ verkrijgbaar is bij Statenhofpers in Den Haag.

Foto: Onthulling attentiesteen door kleinzoon Daan, Crone-kenner Marijke van Dorst en wethouder Anke Klein die het (rode) boekje ‘Alweer regen’ toont – Arnoud Wolff

Oude Reuzen in het park

Een boom is een boom … nou, niet volgens Hanny en Desiree, vrijwilligers van de Stichting Wilhelminapark. Zij kennen alle bomen met naam en toenaam. Die kennis delen ze graag met de bezoekers van het park. Want als je weet welke bomen er staan en wat de verhalen zijn, dan loop je er met (nog) meer plezier onderdoor. Eerder hadden ze als project een wandelroute uitgezet, het Rondje Ouwe Reuzen. Met een plattegrond en beschrijving in de hand of op je telefoon kun je nader kennis maken met twintig monumentale bomen die elk meer dan 100 jaar oud zijn. Zoals de Colchische Esdoorn, Kaukasische Vleugelnoot en de Trompetboom. Klinkende namen met prachtige verhalen.

Nieuwe naambordjes
Deze week hebben ze een nieuw project afgerond: met hulp van Frans en Besim van de gemeente plaatsten ze bordjes bij 80 bomen. Daarop staan de Nederlandse en wetenschappelijke namen, plus de plantjaren. Zo kun je al lopend leren welke (bijzondere) bomen er in het park staan en hoe oud ze zijn. Een extra reden voor een groen ommetje!

Wandelroute: www.oostkrant.com/oudereuzen/

Foto: Frans & Besim van de gemeente, Hanny & Desiree van de Stichting Wilhelminapark – Arnoud Wolff

Tijdelijke afvalcontainers

Twaalf kleurrijke huisjes staan keurig in een rij voor de Albert Heijn. Het zijn tijdelijke vervangers van de ondergrondse containers die vorige week zijn uitgegraven en afgevoerd. De afvalbakken voor papier (blauw), glas (geel) en plastic (oranje) blijven er tot november staan. Dan start de herinrichting van de Burgemeester Reigerstraat. Overigens zijn Stedin en Eneco zijn al een paar maanden bezig om leidingen te vervangen.

Perscontainers
In de plannen is voorzien dat het pleintje opgeknapt wordt. Er komen nieuwe ondergrondse containers terug, maar dan aan de kant van de Oudwijkerdwarsstraat. Zo krijgt het pleintje meer ruimte voor fietsers en groen. In november wordt de oude plataan een paar meter verplaatst, zodat de nieuwe containers langs de rand ingegraven kunnen worden (de groene vierkantjes in het ontwerp, zie plaatje). Het zijn acht zogenaamde perscontainers die per stuk veel meer capaciteit hebben omdat ze papier, glas en plastic in elkaar drukken.
Volgens planning zal de Burgemeester Reigerstraat in mei volgend jaar klaar zijn.

Foto’s: Tijdelijke afvalcontainers en het herinrichtingsplan Burgemeester Reigerstraat – Arnoud Wolff

Struinen in de Tuinen van Oost

Zondag 5 september kun je in het hele land optredens bijwonen in (particuliere) tuinen. In Oost doen zeven buurtgenoten mee die hun tuin voor één dag omtoveren tot buitenpodium. Iedereen is daar welkom om te genieten van muziek, cabaret en andere vormen van kleinkunst. De optredens vinden plaats tussen 12:00 en 17:00 uur. Elke deelnemende tuin heeft een act die er drie keer een optreden van 30 minuten geeft. Je kunt uiteraard meerdere tuinen bezoeken.
Op de website van organisator Struinen in de Tuinen vind je het hele landelijke programma met een handige tool om een route uit te zetten.

Acts in Oost
Volkstuinen Rijndijk 2: flamencomuziek met workshop
Oude Houtensepad 76: singer-songwriter Maris Mae
Minstraat 35: cabaret van Evelien van Klaveren
Tuindersvereniging Abstede: folkband keBBek (Cajun)
De Wilg (Mecklenburglaan 3-5): Silent Disco
Burg. Reigerstraat 5: improvisaties van De Interventie
Graaf Adolfstraat 21: jazzduo Riet & Giet (gitaar en sax)

Zondag 5 september
12:00 – 17:00 uur
Per tuin drie optredens van 30 minuten
Toegang gratis, wel: vol = vol

Corona-maatregelen
Elke deelnemende tuineigenaar volgt de (extra) corona-maatregelen zoals opgesteld door de organisatie. Alles is in de open lucht en het aantal bezoekers per tuin is gemaximeerd.

Foto: optreden van de folkgroep keBBek bij de Tuindersvereniging Abstede in 2019 – Ewoud Kok

Rondleiding Minstroomgebied

Sinds 2017 werken we samen met de stadsgidsen van vrijwilligersorganisatie ’t Gilde. Elke editie van de krant organiseren we een rondleiding door een van de buurten in Oost. Een sportieve en gezellige manier om je wijk (nog) en buurtgenoten beter te leren kennen! We kondigen rondleidingen aan in de krant (vier keer per jaar). De inschrijving start als de bezorger begint aan zijn ronde door de wijk. Wacht niet te lang, de rondleidingen zijn snel volgeboekt.

Eerstvolgende rondleiding: Minstroomgebied
Het idyllische landschap tussen de Zonstraat en Abstederdijk is sinds 2013 beschermd stadsgezicht. Eeuwenlang verbouwden hoveniers hier op de vruchtbare gronden langs de meanderende Minstroom groenten en fruit voor de (ommuurde) stad. De hoveniers zijn verdwenen, maar wie goed kijkt ziet hun sporen nog! Wandel mee met de gidsen van het ’t Gilde op zoek naar de oorsprong van Oost.

Zondag 19 september
Tijd: 11:00 tot 12:30 uur
Kosten: € 8,- p.p. (U-pas of jonger dan 12 jaar: € 4,-)
Inschrijven via deze link met wachtwoord: Oost1909
Meer info over ‘t Gilde op www.gildeutrecht.nl

Foto: Zonstraat langs de Minstroom 1912 – Het Utrechts Archief

Smaakvolle Stadsjochies

‘Wie zaait met liefde, zal smaak oogsten’. Het is de lijfspreuk van de Stadsjochies die zijn neergestreken aan de Rijndijk, afslag Koningsweg. In en rondom hun nieuwe kassen telen ze groenten, fruit en kruiden. Op 1 september gaat ook de horeca open en kun je alle heerlijkheden proeven. Bedrijfsleider Barbara Mazairac Sjenitzer is druk in de weer voor de opening volgende week. Maar écht gestresst kan ze hier niet raken: “Het is zo’n bijzondere plek hier aan de rand van Oost. Er hangt een serene rust tussen al het groen. En toch fiets of wandel je hier vanuit de binnenstad zo naar toe. Het is landelijke natuur ín de stad.”

Smaak en kwaliteit
De Stadsjochies zijn hier al drie jaar bezig met telen van kruiden en cressen (smaakvolle, gekiemde plantjes). Dit jaar bouwen ze er nieuwe kassen. “Ik zocht aanvankelijk een tuinkas om mijn camper te stallen”, vertelt wijkgenoot en oprichter Rob Geerlings. “Zo kwam ik in contact met een groenteteler. Ik vond het zo’n geweldige plek, dat ik haar oude kassen overgenomen heb. Samen met mijn compagnons Hans Oedekerk en Tony van der Hulst maken we er een moderne kwekerij met restaurant van. We werken al een tijdlang nauw samen met een aantal horecazaken in en rond Utrecht, die vooral onze cressen verwerken in hun gerechten. Smaak en kwaliteit, daar blijven we op inzetten, vanaf september dus ook voor particulieren en onze gasten.”

Theetuin vol kruiden
Thias Bos is een van de drie vaste telers die de hele dag tussen de gewassen zijn te vinden. “Ik kwam hier om als klusje de oude overwoekerde kassen distelvrij te maken. Mijn studie geschiedenis vlotte niet zo, en hier vond ik vrij onverwacht wat ik écht wil: lekker met alle planten en bloemen in de weer zijn. Drie jaar zijn we op deze plek nu bezig en zoals je ziet: het groeit en bloeit. Buiten de kassen verbouwen we o.a. in meer dan twintig speciale tuintjes 110 soorten theekruiden onder permacultuur (red: een moestuin die zichzelf in stand houdt). Deze kruiden serveren we straks als verse thee in ons restaurant en eind september ook in onze winkel.”

Lunettenpark
“We zitten op een plek in ontwikkeling, vlak achter de forten Lunet 1 en 2”, legt Barbara uit. “Die zijn onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, vorige maand nog uitgeroepen tot UNESCO Werelderfgoed. De gemeente gaat in dit gebied meer wandelpaden aanleggen, ze noemen dat het Lunettenpark. Wij liggen daar middenin. Iedereen kan straks tussen onze kassen en door onze theetuin wandelen en genieten van alle geuren en kleuren. Wie graag een handje wil helpen in onze kassen of in de theetuin is als vrijwilliger van harte welkom. Het is een bijzondere plek, heerlijk om even in het groen te werken als je een hele dag achter een beeldscherm hebt gezeten!”

Meer info: https://stadsjochies.nl/

Foto: Het team van Stadsjochies – Arnoud Wolff

De nieuwe Oostkrant

De huis aan huis bezorging van de nieuwe krant is gestart. In deze editie buurtverhalen over o.a. de Volkstuinen Rijndijk, het Repair Café in De Wilg, de kleurrijke serviezen van Grace of Glaze, het wijkboek van Brigida en het laatste nieuws over woningbouw in het voormalige Pieter Baan Centrum. Twee nieuwe rubrieken: ‘Groen Oost’ en ‘Straatbeeld’ voor wie geïnteresseerd is in mooie, veelal goed verborgen, groene plekjes en opmerkelijke beelden, gevels en muurschilderingen in Oost. En waarom hebben twee voormalige wijkraadsleden de Voetgangersvereniging Oost opgericht? Je leest het in de Oostkrant, zoals altijd door bewoners met liefde voor de wijk gemaakt.

Rondleiding Minstroomgebied
De serie rondleidingen door Oost start weer op. Op zondag 19 september kun je met de gidsen van ’t Gilde wandelen door het historische Minstroomgebied in Abstede. Op zoek naar de oorsprong van Oost! Meer informatie en inschrijven via deze link.

En woor wie niet wil wachten op de bezorger … download of lees de digitale editie van de Oostkrant.

De Oosterspoorlijn

In 1870 mocht de Hollandse IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM) haar spoor tussen Amsterdam en Zutphen ter hoogte van Hilversum aftakken richting Utrecht. Tegenover Lepelenburg bouwde HIJSM in 1874 het Maliebaanstation.

Herdenkingsmonument
Vanaf 1921 konden treinen vanuit Hilversum bij Blauwkapel doorrijden naar Utrecht Centraal en raakte de Oosterspoorlijn langzaam haar klandizie kwijt. In 1939 reed de laatste passagierstrein. In de oorlog werden Utrechtse joden in het Maliebaanstation op transport gezet. Een herdenkingsmonument herinnert daar nog aan.
In de jaren na de oorlog reden er nog wel goederentreinen en soms een omgeleide passagierstrein door Oost. In 1954 betrok het Spoorwegmuseum het inmiddels verlaten Maliebaanstation.

Park Oosterspoorbaan
Eind 2012 is het zuidelijk deel van de Oosterspoorbaan buiten gebruik gesteld vanwege de verbreding van de sporen op het (drukke) traject Utrecht Centraal – Arnhem en de aanleg van de Uithoflijn, de tramverbinding naar de universiteit. Sindsdien is het Spoorwegmuseum eindpunt. De overwegwachterswoningen uit 1874 aan de Burgemeester Reigerstraat (nr 47) Zonstraat (nr 48) en Koningsweg (nr 52), inmiddels gemeentelijke monumenten, herinneren nog aan de lijndienst van de HIJSM.
In 2017 is het oude dubbelspoor vanaf de Abstederdijk in etappes omgetoverd tot een park met een wandel- en fietspad dat de Maliesingel verbindt met Koningsweg.

Buurt: Abstede | kaart
Foto: Het Utrechts Archief 1885