Voetganger krijgt de ruimte

Utrecht wil de voetganger meer ruimte en aandacht geven. In een nieuwe beleidsnota schetst de gemeente hoe ze dat wil aanpakken, tot tevredenheid van Liesbeth Heikens en Ger Offringa, die zich inzetten om het lopen in Oost aantrekkelijker te maken. “Jarenlang lag de focus op de fietser – op zich prima – maar de voetganger raakte daardoor soms letterlijk in de verdrukking”, leggen ze uit. “Terwijl lopen zoveel voordelen biedt, zeker in een drukke, groeiende stad: het is gezond, sociaal en je hebt geen stalling nodig. Met deze nota zet de gemeente een stap in de goede richting.”

Lopen zonder obstakels
Liesbeth en Ger zetten zich met de lokale afdeling van de Voetgangersvereniging Utrecht Oost (VVUO) al langere tijd in voor de ‘lopende mens’. Afgelopen winter vroegen ze de gemeente om – net als Amsterdam – 2025 uit roepen tot Het Jaar van de Voetganger, wat zelfs tot raadsvragen leidde. Ze volgen het verkeersbeleid kritisch en vragen aandacht voor lopen als volwaardig vervoermiddel. “De gemeente spreekt nog te vaak over recreatief wandelen en groene ommetjes in het weekend, terwijl veel inwoners dagelijks te voet naar school, werk, winkel of sportclub willen, liefst zonder obstakels. Voor fietsers is dat inmiddels goed geregeld, maar voetgangers moeten slalommen tussen gestalde fietsen, stoepborden en uitdijende terrassen. En soms houdt de stoep ineens op, of ontbreekt een veilige oversteek, zodat je het drukke verkeer in moet – niet echt prettig of veilig.”

Kennis ontbreekt
De nota opent met We zijn allemaal voetganger – een inzicht dat de VVUO al langer uitdraagt. Tegelijkertijd erkent de gemeente dat ze nog weinig weet over de voetganger in haar verkeersmodellen. Veelzeggend, volgens Liesbeth en Ger. “Terwijl de bewegingen van auto’s en fietsers precies worden doorgerekend, ontbreekt de voetganger daar vaak nog in. De aangekondigde verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/u biedt grote kansen: als fietsers vaker de rijbaan delen met auto’s, kan de vrijgekomen ruimte op fietspaden worden benut voor bankjes, watertappunten en schaduwrijke bomen. Dat maakt lopen in de stad aantrekkelijker. Een groter deel van het mobiliteitsbudget zou hiervoor aangewend moeten worden.”

Inzet voor de raadsverkiezingen
“De Nachtegaalstraat is een succesvolle herinrichting: de stoepen zijn breder en het verkeer op de rijbaan rijdt rustiger. Daardoor is het hier prettiger lopen, bijvoorbeeld richting binnenstad. Van een autovrije Maliebaan zijn we geen fan, omdat we betwijfelen of straks op de middenbaan de snel fietsende forens de voetganger zal respecteren. Beter laten we de auto’s daar en verbeteren we de stoep langs de ventwegen voor de doorgaande voetganger. De wandelpaden tussen de bomen zijn dan voor de groene ommetjes. Deze aanbeveling is onderdeel van onze inzet voor de raadsverkiezingen 2026. Daarmee kan de gemeente de beleidsnota snel omzetten in daden.”

[i] Bewoners en ondernemers kunnen t/m 28 november reageren op de gemeentelijke Beleidsnota Voetganger. Dat kan via dit formulier. Je kunt ook naar de infoavond gaan op woensdag 12 november 19:00 – 21:00 uur in Theater Utrecht (Boorstraat 107)

[i] De VVUO is per mail bereikbaar.

Liesbeth Heikens en Ger Offringa – foto: Arnoud Wolff
De inzet van de VVUO voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2026