In Oost, met name op de Maliebaan en rond het Wilhelminapark, was de bezetter in de oorlogsjaren 1940-45 nadrukkelijk aanwezig met meerdere nazi en NSB hoofdkwartieren. Ondanks deze grauwsluier (of juist daarom) bloeide in onze wijk ook het verzet, met een levensgevaarlijk kat-en-muisspel tussen goed & kwaad. Op de website Aan de Maliebaan (naar het gelijknamige boek van onderzoeker Ad van Liempt) kun je bekijken waar op de Maliebaan alle Duitse diensten, nsb-organisaties én verzetsgroepen zaten.
Struikelstenen in Oost
In de Tweede Wereldoorlog woonden er ongeveer 1.600 Joden in Utrecht. Meer dan 1.200 van hen zijn vermoord of overleden in de concentratiekampen. Op het Joods Monument (onthuld op 29 oktober 2015) bij het plein van het …
Podcast: Trui van Lier
Onderzoeker Jim Terlingen schreef een boek over Trui van Lier. Deze verzetsvrouw uit Utrecht Oost startte in de oorlog een crèche met de naam Kindjeshaven. Hiermee wist ze 150 joodse kinderen veilig door de oorlog te loodsen …
Video’s: Oost in de oorlog
Over ‘Oost in de oorlog’ is veel beeldmateriaal beschikbaar, zowel oude filmfragmenten als nieuwe documentaires. We hebben er vijftien verzameld die je gratis en zonder wachtwoord kunt bekijken. De nummers corresponderen met de knooppunten van de wandelroute …
Mysterie Viszaak Zonstraat
In 2022 stonden tijdens een ontruiming van de garage Zonstraat 46 de deuren wijd open. Buurtbewoners zagen op een zijmuur een prachtige muurschildering. De vraag rees: wat stelt het voor – en wie heeft het gemaakt? Eigenaar …
Polar Bears wandeling
Het 4 & 7 mei Comité heeft samen met de Oostkrant een route uitgestippeld ter ere van de Polar Bears, onze bevrijders op 7 mei 1945. De route start in de buurt van het Wilhelminapark en eindigt bij het …
Koningin in oorlogstijd
Het beeld van Wilhelmina in het park herinnert de inwoners van Utrecht aan de ‘Moeder van het Verzet’. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de koningin in oorlogstijd in ballingschap vanuit Londen via Radio Oranje (De stem van …
Boek: Sep Postma
Een jaar geleden werd onder grote belangstelling een gedenksteen onthuld op de hoek van de Nachtegaalstraat en de Maliesingel, het pand van de oude Kamer van Koophandel. Op deze steen staan de namen van zeven verzetsleiders die …
Maliebaan in 1940-45
De Maliebaan was een spannende straat in de bezettingstijd 1940-45, misschien wel de spannendste van Nederland! Historicus en onderzoeker Ad van Liempt is gefascineerd door het oorlogsverleden van dit voormalige 17de eeuwse paille maille speelveld. Hij schreef …
Holocaust Memorial
Sinds 2025 doet Utrecht mee aan Holocaust Memorial. Locatie: het Utrechtse joodse Namenmonument bij het Spoorwegmuseum. In andere Nederlandse steden is zo’n herdenking een traditie. In onze stad kwam het initiatief vanuit een groep betrokken bewoners waaronder …
Monument voor Dr. Max
In de Tweede Wereldoorlog jaagde de spijkerharde Sicherheitsdienst (SD) op verzetsmensen en politieke tegenstanders van nazi-Duitsland. De SD ging letterlijk over lijken, berucht was de kelder annex martelkamer onder haar kantoor op Maliebaan 74. Eén verzetsstrijder kregen …
Podcast: Verzetsvrouwen
Vrouwen speelden een belangrijke rol in het verzet, maar kregen daar pas decennia later erkenning voor. Het cliché was lange tijd: mannen in lange regenjassen pleegden overvallen en liquidaties, vrouwen waren koerier, met uitzondering van Hannie Schaft …
Polar Bear monument
Het Polar Bear Monument in het Hogelandsepark herdenkt de intocht van de Brits-Canadese 49th West Riding Infantry Division op 7 mei 1945. De bevrijders hadden de bijnaam Polar Bears gekregen na een lang verblijf op IJsland. Via …
Ontsnapt via een ladder
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, op 22 november 1944, vond op aandringen van Prins Bernhard, toen opperbevelhebber van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten (BS), een vergadering van belangrijke verzetsgroepen in Midden-Nederland plaats. Locatie: de toenmalige Kamer …
Het Rosariumdrama
Elk jaar leggen leden van het 4 en 7 mei comité ter herdenking een krans bij het oorlogsmonument aan de Prinses Marijkelaan, de straat tussen het Wilhelminapark en het Rosarium. Het monument bestaat uit een grote steen, …
Trui en Kindjeshaven
Student Trui van Lier (1914-2002) startte in de oorlog een kinderopvang met de naam Kindjeshaven op de Prins Hendriklaan 4 (inmiddels gesplitst in nr 4 en 6 waarin nu ijssalon Vorst zit), vlakbij het Wilhelminapark. Samen met …
Geheime telefooncentrale
Homeruslaan 30 kent een rijke geschiedenis. In Oost is het winkelpand vooral bekend als snackbar (Friends tot aan 2024). In de oorlogsjaren zat er een sigarenzaak, met in de kelder een geheime, nooit ontdekte telefooncentrale van het …
Boek: de Joodse Raad
Schrijver en historisch onderzoeker Jim Terlingen, een bekend gezicht in Abstede, heeft een fascinatie voor wat er met joden, met name in Utrecht, in de oorlog is gebeurd. In zijn nieuwste boek (358 pagina’s) beschrijft hij in …
Boek: Truus van Lier
Verzetsvrouw Truus van Lier (1921-1943) schoot op 3 september 1943 de hoofdcommissaris van politie Gerard Kerlen dood die op het punt stond een grote groep Utrechtse joden en verzetsmensen op te pakken. Niet veel later werd de …
Schaal van De Lerma
In de hal van Stolberglaan nr 1 hangt aan de wand een bijzonder keramiek: de Schaal van De Lerma. Deze pronkschaal is in 1945 gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Luigi De Lerma (1907 – 1965) in opdracht …
Familie Meijers
“Dit is m’n kans!” De ogen van Riek Hoefsmit (98 jaar) lichten op, als ze terugdenkt aan het krantenartikel dat ze in 2019 onder ogen kreeg. “Ik las dat een aantal scholieren van het Bonifatiuscollege onderzoek deed …
