Historisch Oost

De tram naar Oudwijk

De tram naar Oudwijk

Eind 19de eeuw breidde de stad uit buiten de singels. Toenmalig Burgemeester Reiger wilde nieuwe woonbuurten als Oudwijk verbinden met de oude binnenstad, liefst met een elektrische tram, die sneller, schoner en stipter was dan de paardentram ...
Lees meer
Rietveld Schröderhuis

Rietveld Schröderhuis

In 1924 vraagt Truus Schröder meubelontwerper en buurtgenoot Gerrit Rietveld of hij haar nieuwe woonhuis aan de Prins Hendriklaan wil ontwerpen. De moeder van drie kinderen is net weduwe geworden en wil een huis dat helemaal voldoet ...
Lees meer
Verzetsvrouw Truus van Lier

Verzetsvrouw Truus van Lier

Truus van Lier (1921-1943) schoot op 3 september 1943 de hoofdcommissaris van politie Gerard Kerlen dood die op het punt stond een grote groep Utrechtse joden en verzetsmensen op te pakken. Niet veel later werd de jonge ...
Lees meer
Het Witte Dorp

Het Witte Dorp

Sterrenwijk was oorspronkelijk een woningwetwijk uit het begin van de 20e eeuw, ingesloten tussen de Oosterspoorbaan, de Kromme Rijn en de Abstederdijk. De 375 witte noodwoningen, gebouwd vanaf 1918, hadden door de snelbouw (door ongeschoolde arbeidskrachten) en ...
Lees meer
Maliebaan

Maliebaan

In maart 1636 werd de Utrechtse Illustere School verheven tot academie en was de oprichting van de Universiteit Utrecht een feit. De universiteit ging destijds, volgens het universiteitsmuseum, van start met vier faculteiten (een voorbereidende filosofische faculteit, ...
Lees meer
De Emmakliniek aan het park

De Emmakliniek aan het park

Internist Lichtenbelt stichtte in 1913 de Emmakliniek aan de Emmalaan 41. Drie jaar later verhuisde hij met de hele praktijk naar de Koningslaan. Het privéziekenhuis was er vooral voor de bewoners van de buurt Wilhelminapark en bood ...
Lees meer
De straat van burgemeester Reiger

De straat van burgemeester Reiger

De naamgever van de Burgemeester Reigerstraat kreeg in 1909 kort na zijn overlijden een borstbeeld aan de Maliebaan. Bernardus Reiger werd in 1845 geboren in Groningen, begon als ondernemer (hij was firmant in een beetwortelsuikerfabriek), kwam in ...
Lees meer
Schrijver C.C.S. Crone

Schrijver C.C.S. Crone

'en hoe verder hij ging, des te langer was zijn terugweg', zo staat te lezen bij de ingang van het Centraal Station (jaarbeurszijde). Frequente treinreizigers kunnen deze bekende regel van de Utrechtse schrijver C.C.S. Crone (1914-1951) wel ...
Lees meer
Leerlooierij Wessels & Zonen

Leerlooierij Wessels & Zonen

Het Minstroomgebied was voornamelijk bekend vanwege de vele hoveniers. Minder bekend is dat hier sinds de zestiende eeuw ook veel leerlooiers zaten. Voor het bewerken van dierenhuiden hadden ze immers veel water nodig dat ze uit de ...
Lees meer
Begraafplaats St Barbara

Begraafplaats St Barbara

Na 1798 mochten katholieken eigen begraafplaatsen stichten. In 1818 vroeg de parochie Buiten Wittevrouwen als een van de eerste in Nederland toestemming om achter de 'Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopening' kerk een eigen begraafplaats aan te leggen, ...
Lees meer
De Oosterspoorlijn

De Oosterspoorlijn

In 1870 kreeg de Hollandse IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HIJSM) toestemming om haar traject Amsterdam - Zutphen ter hoogte van Hilversum af te takken met een spoor dat door Utrecht-Oost naar Lunetten liep: de Oosterspoorlijn. Tegenover Lepelenburg bouwde de ...
Lees meer
Herberg 't Nachtegaaltje

Herberg ’t Nachtegaaltje

De Nachtegaalstraat is vernoemd naar herberg ’t Nachtegaaltje op de hoek van de Kerkstraat en nu Nachtegaalstraat. In 1912 is het met de grond gelijk gemaakt. Wethouder en later burgemeester Fockema Andrea wilde destijds de middeleeuwse infrastructuur ...
Lees meer
Park Tivoli

Park Tivoli

Achter cultuurcentrum Parnassos ligt de Tivolituin, een restant van het fameuze Park Tivoli. Dat vond haar oorsprong in 1828, als muzikant Cornelis van Leeuwen in zijn tuin aan de Kruisstraat een koffiehuis opent. In 1842 koopt zijn ...
Lees meer
Viaduct bij het Rietveldhuis

Viaduct bij het Rietveldhuis

Met enige regelmaat rijden busjes en vrachtwagens zich klem onder het lage viaduct onder de Waterlinieweg vlak bij het RietveldSchröderhuis. Waarom is viaduct zo laag? Gevaarlijke kruisingDe Waterlinieweg was tot de aanleg van de A27 onderdeel van ...
Lees meer
Lantarens aan de Vossegatselaan

Lantarens aan de Vossegatselaan

Wat is het verhaal van de twee prachtige art-deco lantaarns aan de gevel van Vossegatselaan 4, naast de Plus supermarkt aan het Ostadeplein? Constantijn Veder van Utrecht Erfgoed was nauw betrokken bij de restauratie enige tijd geleden: ...
Lees meer
De (gesloopte) Oosterkerk

De (gesloopte) Oosterkerk

Oost was lange tijd een bolwerk van de (traditionele) Katholiek kerk, nog altijd is het bisschoppelijke paleis gevestigd op de Maliebaan. Toch wisten de gereformeerden een plekje te bemachtigen op de hoek van de Maliebaan en de ...
Lees meer
Melkhuisje in het Wilhelminapark

Melkhuisje in het Wilhelminapark

Het Wilhelminapark werd in 1898 officieel geopend. In 1911 liet de gemeente op initiatief van de lokale afdeling van de Volksbond tegen Drankmisbruik een houten paviljoen bouwen met uitzicht op de parkvijver. Het zogenaamde melkhuisje (melk was ...
Lees meer
Johannapolder, de rand van Oost

Johannapolder, de rand van Oost

Lang kon Utrecht niet verder naar het Oosten uitbreiden vanwege de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Kringenwet verbood bouw in de schootsvelden van de forten, in dit geval De Bilt en Vossegat. Dus Oost hield simpelweg op aan ...
Lees meer
Het Antonius Gasthuis

Het Antonius Gasthuis

De Prins Hendriklaan is een weg vol monumenten. Niet ver van het Rietveld-Schroderhuis staat het oude St Antonius ziekenhuis. In 1910 gesticht als (Katholiek) Gasthuis met 150 bedden. Op de foto uit 1930 is goed te zien ...
Lees meer
Bakkerij Do Schat

Bakkerij Do Schat

De naam Do Schat stond bijna 100 jaar op de puien van meerdere bakkerswinkels in Oost (o.a. Dillenburgstraat). Do's vader startte een bakkerij in 1923 in de Braamstraat. Die groeide snel, zie ook de vele bakfietsen op ...
Lees meer
Boerderij De Uithof

Boerderij De Uithof

Het universiteitsterrein mag dan officieel Utrecht Science Park heten, de oude naam De Uithof zullen we in Oost niet snel vergeten. Maar waar komt die naam vandaan? De witte 17de eeuwse boerderij aan de Toulouselaan achter de ...
Lees meer
Wasserij Aurora

Wasserij Aurora

In de 19de eeuw ontstonden de eerste wasserijen. Deze waren in trek door de groeiende welvaart en grotere behoefte aan hygiëne. Zo ook de de Stoom Wasch- en Strijkinrichting van de familie Spierenburg, die zich in 1870 ...
Lees meer
Het oudste fietspad van Nederland

Het oudste fietspad van Nederland

Op 15 september 1885 stemde de gemeente in met het verzoek van student Antoon Oudeman om één van de wandelpaden op de Maliebaan te bestemmen tot fietspad. Een succes voor Antoon en de 44 ondertekenaars van de ...
Lees meer
Het Moorse Huis

Het Moorse Huis

Waar nu de Venuslaan ligt, de drukke verkeersader langs de Kromme Rijn die het autoverkeer vanaf de Waterlinieweg richting het stadscentrum leidt, stond tot 1969 een wit exotisch gebouw, ook wel Het Moorse huis genoemd. Eigenlijk waren ...
Lees meer
De Zilveren Schaats

De Zilveren Schaats

Verscholen tussen de Waterlinieweg en de Frederik Hendrikstraat ligt het natuurgebied de Zilveren Schaats, ruim 3 ha groot. Een oase van rust temidden van de stedelijke hectiek. Het terrein heeft een rijke historie. Om soldaten veilig tussen ...
Lees meer
Het Rosarium

Het Rosarium

De vereniging Nos Jungunt Rosae ('ons verenigen de rozen') vroeg in 1910 aan het stadsbestuur om bij het eind negentiende eeuw geopende Wilhelminapark ook een rosarium aan te leggen. Rozenparken waren in andere landen in opkomst. Voor ...
Lees meer
Oost in bezettingstijd

Oost in bezettingstijd

In onze wijk, met name op de Maliebaan en rond het Wilhelminapark, was de bezetter in de oorlogsjaren 1940-45 nadrukkelijk aanwezig met meerdere hoofdkwartieren van de nazi's en NSB. Ondanks deze grauwsluier (of juist daarom) bloeide in ...
Lees meer
Het pierebadje aan de Abstederdijk (nu Sportspeeltuin Abstede) – Het Utrechts Archief 1967